نکاتی درباره پروسيجرها

 توجه داشته باشيد که در ابتدای تعريف توابع و روالها می توانيم از Private يا Public نيز استفاده کنيم و تمام سطوحی که برای تعريف متغيرها گفته شد (خصوصاً سطح فرم و سطح ماژول) ، در اينجا نيز عيناً کاربرد دارند. (پيش فرض در اينجا هم Private است).

به عنوان مثال اگر بخواهيم تابعی به نام Square ايجاد نماييم که هر عددی را دريافت کرد، مربع آن را برگرداند، کافی است چنين بنويسيم (مثلاً به صورت Public در يک ماژول) :

Public Function Square (I As Integer) As Integer

  Square = I*I

End Function

ملاحظه می کنيد که در اينصورت اگر هر جايی از برنامه نام تابع را به همراه يک مقدار عددی Integer به عنوان پارامتر آن ذکر کنيم، مقدار عددی مذکور به متغير I داخل تابع منتقل شده و عمل I*I روی آن انجام می گيرد و از آنجا که گفتيم خرجی توابع نام آنها هستند، خروجی (يعنی مقدار I*I را) را به نام تابع جايگزين کرديم (يعنی Square = I*I) . حال مثلاً اگر در جايی از برنامه دستور b = Square (5) را وارد کنيم، مقدار متغير b برابر 25 خواهد شد.

توجه داريم که اگر تابع بيش از يک پارامتر ورودی داشت، بايد نام آنها با کاما (,) از هم جدا کنيم که در اينصورت در هنگام فراخوانی بايد به تعداد پارامترها، آرگومان قرار دهيم که به ترتيب در متغير مربوط جايگزين (وارد) می شود. مثلاً اگر بخواهيم تابعی به نام Multiple ايجاد کنيم که حاصلضرب دو پارامتر ورودی اول را با پارامتر ورودی سوم جمع کند و نتيجه را برگرداند، کافی است بنويسيم:

Private Function Multiple (a, b, c As Integer) As Integer

     Multiple = (a*b) +c

End Function

که در اينصورت دستورات زير در محلی از پروژه (که البته دسترسی Private به تابع مذکور داشته باشد)، مقدار 17 را در Text Box به نام txtResult قرار می دهد:

I = 3

bs = 5

g = 2

txtResult.Text = Multiple (I, bs, g)

توجه داريم که مقادير استفاده شده به عنوان آرگومانهای تابع بايد با متغيرهای به کار رفته در پارامترهای تعريف تابع از لحاظ نوع داده، يکسان باشند.حال به عنوان مثالی برای روالها فرض کنيد بخواهيم روالی به نام TF ايجاد کنيم که دو عدد را دريافت کند، بررسی کند که اگر اين دو عدد برابر بودند، جواب True  و همچنين حاصلضرب آن دو را برگرداند. برای اين منظور اگر مثلاً در يک ماژول تعريف کنيم:

Public Sub TF (x, y As Integer, T as Boolean, M as Integer)

     IF x = y then

          T = True

     Else

           T = False

     End IF

     M = x*y

End Sub

می توان در جايی از پروژه، روال مذکور را فراخوانی نمود، فراخوانی روالها توسط دستور Call صورت می گيرد، مثلاً اگر در جايی از پروژه، روال فوق را به صورت زير فراخوانی نماييم:

a = InputBox (“Please Enter a Number”)

Call TF (a, 15, s, p)

در صورتی که متغيرهای a و s و p تعريف شده باشند آرگومان a به پارامتر x از روال، آرگومان 15 به پارامتر y از روال، آرگومان s به پارامتر T از روال و آرگومان p به پارامترM از روال منصوب می شود. دستور InputBox يک جعبه محاوره‌ای برای کاربر نشان می دهد که پيغامی را (در اينجا پيغام Please Enter a Number) شامل می شود و در يک جعبه متن خاص، مقداری را از کاربر مطالبه می کند که پس از وارد کردن توسط کاربر مقدار وارد شده را برمی گرداند (و در اينجا در متغير a جايگزين می کند). حال اگر کاربر مقدار 15 را وارد کند، مقدار متغير s (که بايد Boolean تعريف شده باشد) برابر True و در غير اينصورت مقدار False را شامل می شود و در هر صورت متغير p نيز حاصلضرب a و 15 را در خود شامل می شود.

تأکيد می کنيم که نوع داده آرگومانها و پارامترهای تعريف لزوماً بايد به ترتيب متناسب باشد که در غير اينصورت VB به ما خطا صادر می کند.

ادامه در ادامه مطلب ...

آرايه ای از کنترلها

حتماً يکی از الفاظی که در برنامه نويسی، از آن بهره بسياری برده ايد، آرايه می باشد. آرايه ها معمولاً خانه هايی از حافظه اند که تحت يک نام واحد و با انديس های متفاوت نامگذاری می شوند. در Basic هم آرايه ها (مانند ساير زبانهای برنامه نويسی) کاربرد فراوانی دارند که مثلاً توسط دستور Dim A (10, 10) As Integer يک آرايه دو بعدی (در واقع يک ماتريس) به نام A از نوع داده Integer تعريف می شود که سطر وستون آن دارای انديس های 0 تا 10 می باشد و توسط مثلاً A (5, 8) به خانه سطر 5 و ستون 8 از آن دسترسی خواهيم يافت.

در VB نيز (از آنجا که VB از Basic برای کدنويسی استفاده می کند) ، آرايه ها، تعريف آنها و نحوه دسترسی به خانه های آن به طريق فوق می باشد. اما آنچه در اينجا متفاوت است اينکه در VB می توان از کنترلها نيز يک آرايه ساخت. مثلاً چند Command Button با يک نام خاص و با انديسهای متفاوت ايجاد کرد تا بتوان کدهای واحدی را با تفاوت بسيار کم برای همه شان نوشت.

اگر از يک کنترل کپی کنيم (در حالی که فوکوس در Design Time به آن است، کليدهای CTRL+C را فشار دهيم) و سپس آن را در همان فرم Paste نماييم (کليدهای CTRL+V را فشاردهيم) ، پيغامی بر روی صفحه نمايش ظاهر می‌شود مبنی بر اينکه "يک کنترل ديگر با همين نام در فرم وجود دارد، آيا می خواهيد آرايه ای از کنترل ايجاد کنيد؟" که می توانيد جواب No به آن بدهيد. اما اگر به اين پيغام دکمه Yes را پاسخ دهيد، VB به طور خودکار نام هر دو را يکسان (و به نام کنترل کپی شده) در نظر می گيرد و Index کنترل اول را صفر و Index کنترل دوم را يک قرار می دهد (Index ، يکی از مشخصه (Property)های تمام کنترل ها می باشد).

می توان اينکار را دستی نيز انجام داد. يعنی دو کنترل (يا چند کنترل) خاص را يک نام واحد دهيم که در اينصورت VB پس از دادن يک پيغام مبنی بر همين موضوع، آن دو کنترل (يا چند کنترل) را به صورت آرايه کنترل تبديل خواهد کرد و به هر يک Index خاصی را نسبت خواهد داد.

اگر آرايه کنترل ايجاد کنيم، هر رويداد (Event) ای که بر روی هريک از عناصر رخ دهد (مانند Click و غيره) ، روی تمام آرايه صورت مي گيرد و مقدار Index مربوط به عضوی که رويداد بر روی آن صورت گرفته، به عنوان يکی از پارامترهای پروسيجر آن، باز می گردد. برنامه بعد را بنويسيد تا با نحوه کار آرايه کنترلها آشنا شويد.

مثالی از کنترل های Check Box و Option Button

فرض کنيد بخواهيم فرمی شامل يک Text Box و دو Check Box با عنوانهای Bold و Italic داشته باشيم که اگر Bold، مارک خورده بود، متن داخل Text Box به صورت Bold درآيد و اگر Italic مارک خورده بود به صورت Italic فرم نهايی آن را در شکل 6 می توانيد ببينيد.

Private Sub chkBold_Click ()

 IF chkBold.Value = VBchecked Then

          txtDisplay.FontBold = True

     Else

          txtDisplay.FontBold = False

     End IF

End Sub

Private Sub chkItalic_Click ()

     IF chkItalic.Value = VBchecked Then

          txtDisplay.FontItalic = True

     Else

          txtDisplay.FontItalic = False

     End IF

End Sub

 توجه داشته باشيم که هرگاه کاربر بر روی يک Check Box و يا يک Option Button کليک کند و يا بوسيله کليد Tab ، فوکوس را به آن دهد و روی آن کليد Space bar را بزند، رويداد Click از اين دو کنترل روی خواهد داد.

مثالی از کنترل های Check Box و Option Button

حتماً يکی از الفاظی که در برنامه نويسی، از آن بهره بسياری برده ايد، آرايه می باشد. آرايه ها معمولاً خانه هايی از حافظه اند که تحت يک نام واحد و با انديس های متفاوت نامگذاری می شوند. در Basic هم آرايه ها (مانند ساير زبانهای برنامه نويسی) کاربرد فراوانی دارند که مثلاً توسط دستور Dim A (10, 10) As Integer يک آرايه دو بعدی (در واقع يک ماتريس) به نام A از نوع داده Integer تعريف می شود که سطر وستون آن دارای انديس های 0 تا 10 می باشد و توسط مثلاً A (5, 8) به خانه سطر 5 و ستون 8 از آن دسترسی خواهيم يافت.

در VB نيز (از آنجا که VB از Basic برای کدنويسی استفاده می کند) ، آرايه ها، تعريف آنها و نحوه دسترسی به خانه های آن به طريق فوق می باشد. اما آنچه در اينجا متفاوت است اينکه در VB می توان از کنترلها نيز يک آرايه ساخت. مثلاً چند Command Button با يک نام خاص و با انديسهای متفاوت ايجاد کرد تا بتوان کدهای واحدی را با تفاوت بسيار کم برای همه شان نوشت.

اگر از يک کنترل کپی کنيم (در حالی که فوکوس در Design Time به آن است، کليدهای CTRL+C را فشار دهيم) و سپس آن را در همان فرم Paste نماييم (کليدهای CTRL+V را فشاردهيم) ، پيغامی بر روی صفحه نمايش ظاهر می‌شود مبنی بر اينکه "يک کنترل ديگر با همين نام در فرم وجود دارد، آيا می خواهيد آرايه ای از کنترل ايجاد کنيد؟" که می توانيد جواب No به آن بدهيد. اما اگر به اين پيغام دکمه Yes را پاسخ دهيد، VB به طور خودکار نام هر دو را يکسان (و به نام کنترل کپی شده) در نظر می گيرد و Index کنترل اول را صفر و Index کنترل دوم را يک قرار می دهد (Index ، يکی از مشخصه (Property)های تمام کنترل ها می باشد).

می توان اينکار را دستی نيز انجام داد. يعنی دو کنترل (يا چند کنترل) خاص را يک نام واحد دهيم که در اينصورت VB پس از دادن يک پيغام مبنی بر همين موضوع، آن دو کنترل (يا چند کنترل) را به صورت آرايه کنترل تبديل خواهد کرد و به هر يک Index خاصی را نسبت خواهد داد.

اگر آرايه کنترل ايجاد کنيم، هر رويداد (Event) ای که بر روی هريک از عناصر رخ دهد (مانند Click و غيره) ، روی تمام آرايه صورت مي گيرد و مقدار Index مربوط به عضوی که رويداد بر روی آن صورت گرفته، به عنوان يکی از پارامترهای پروسيجر آن، باز می گردد. برنامه بعد را بنويسيد تا با نحوه کار آرايه کنترلها آشنا شويد.